Ana sayfa Bilim & Teknik Tarihte adları geçmeyen Müslüman gökbilimciler

Tarihte adları geçmeyen Müslüman gökbilimciler

PAYLAŞ

Son 150 yıldır gökbilimcilik konusunda ciddi adımlar atılırken, aslında gökbilimciliğin ilk adımlarımı Müslüman bilim adamlarının attığı her geçen gün ortaya çıkıyor.

Müslüman gökbilimci ve bilim adamı İbni Sina’nın 1006 senesinde tarihin en parlak süpernovalarından birine dair gözlemleri belirlendi.

Kayıtlara göre, Venüs’ten daha parlak olduğu yazılan 1006 senesindeki süpernova patlaması üç ay civarı parlaklığını korudu. Gündüz çıplak gözle dahi gözlemlenebildi. 

İşte yaklaşık 1000 yıl önce İbni Sina’nın konu ile ilgili notları;

“Görünüşe göre yanma ve parlama uzun süre kalıyor, bazen saç lülesi biçiminde, bazen de yıldız kuyruğu gibi görülüyor. Genelde kuzeyde fakat bazen de güneyde beliriyor. Bazen de yıldızların arasında bir yıldız gibi görülüyor, tıpkı 397 [Hicrî] senesinde görülen yıldız gibi.

Üç aya yakın gökte kaldı, zamanla soluklaştı ve yok oldu. Başlarda siyaha yakın ve yeşilimsiydi. Sonra kıvılcımlar saçmaya başladı. Giderek beyazlaştı ve sonra da solmaya başladı. Bazen şekli bir sakalı andırırdı, bazen de bir hayvanın boynuzuna benzerdi.”

Bugünkü Özbekistan’ın Buhara kentinde doğan, 980-1037 senelerinde yaşayan İbni Sina, sadece felsefe ve tıp alanlarında değil, aynı zamanda astronomi dalında da gözlemleriyle meşhur bilim insanı.

Gökbilimciler tarih boyunca gökyüzünü renkten renge boyayan süpernovalara dair gözlemlerini kaydedip günümüze ışık tuttu. Milattan sonra 185’de Çinli gökbilimcilerin gözlemlediği SN 185, 1054’te gözlemlenen Yengeç Nebulası [sağda resimde] ve İbni Sina’nın da gözlemlediği 1006 senesindeki süpernova gibi…

Dünya’dan görünmesi 1006 senenina denk gelen patlamaya dair tarihte Mısır’dan, İsviçre’den, Çin’den ve Amerika kıtasından da çok sayıda kayıt var.

Enerjisi tükenen bir yıldızın patlaması durumuna süpernova, açığa çıkan gaz ve toz bulutuna da nebula (bulutsu) adı veriliyor. 18 Eylül 2006’da gözlemlenen süpernova yakın tarihte bilinen en parlak patlamaydı.

Kaynak: Al Jazeera, Gizmodo